Populaire cactussoorten voor binnen herkennen

Cactussen zijn fascinerende planten die je interieur een unieke uitstraling geven. Maar met zoveel verschillende soorten kan het lastig zijn om de juiste cactus te kiezen en te weten hoe je hem moet verzorgen. Dit artikel helpt je de meest populaire kamercactussen te herkennen en geeft je concrete tips om ze gezond te houden.

Bolcactussen: de klassieke stekelbol

Bolcactussen zijn misschien wel de meest iconische cactussen. Ze hebben vaak een ronde vorm en zitten vol met stekels. Ze zijn relatief makkelijk te verzorgen en passen goed op een zonnige vensterbank.

Echinocactus: de schoonmoedersstoel

De Echinocactus, vaak de schoonmoedersstoel genoemd, is een van de bekendste bolcactussen. Je herkent hem aan zijn perfect ronde of licht afgeplatte bolvorm en zijn opvallende, stevige ribben. De stekels zijn meestal dik en geelachtig van kleur, en staan in nette rijen op de ribben. De plant kan behoorlijk groot worden en is een echte blikvanger.

Mammillaria: de speldenkussencactus

Mammillaria-soorten, ook wel speldenkussencactussen genoemd, zijn te herkennen aan hun vele kleine bultjes, de zogenaamde 'tuberkels'. Op elk tuberkel zit een areool waar de stekels uit groeien. Deze cactussen kunnen solitair groeien of in groepen, waarbij ze dichte clusters vormen. De bloemen verschijnen vaak in een krans rond de top van de plant.

Gymnocalycium: de kin-cactus

Gymnocalycium-soorten zijn te herkennen aan hun vaak afgeplatte bolvorm en de 'kinnetjes' onder de areolen, vandaar de bijnaam 'kin-cactus'. Ze hebben meestal minder dichte stekels dan andere bolcactussen en hun bloemen zijn vaak groot en kleurrijk, variërend van wit tot roze en rood. Sommige soorten hebben opvallende patronen op hun lichaam.

Kolomcactussen: de verticale eyecatchers

Kolomcactussen groeien in de hoogte en geven je interieur een verticaal accent. Ze kunnen variëren van slanke, potloodachtige stengels tot robuuste, zuilvormige planten.

Cereus: de reus onder de cactussen

Cereus-soorten zijn de klassieke, zuilvormige cactussen die in de natuur indrukwekkende hoogtes kunnen bereiken. Binnen blijven ze kleiner, maar ze behouden hun majestueuze uitstraling. Ze hebben vaak duidelijke ribben en stevige stekels. Sommige soorten bloeien 's nachts met grote, geurende bloemen.

Cleistocactus: de wolharige cactus

Cleistocactus-soorten vallen op door hun dicht behaarde stengels. De haren zijn eigenlijk fijne, witte stekels die de plant beschermen tegen de zon. Ze groeien vaak in clusters en hebben lange, buisvormige bloemen die niet volledig opengaan, vandaar de naam 'cleistos' (gesloten).

Opuntia: de schijfcactus

Opuntia-soorten, ook wel schijfcactussen of vijgcactussen genoemd, zijn gemakkelijk te herkennen aan hun platte, schijfvormige stengels die aan elkaar groeien. Deze schijven worden 'cladoïdes' genoemd. Ze kunnen stekels hebben, maar ook fijne, bijna onzichtbare haartjes, 'glochiden', die heel vervelend kunnen zijn als ze in je huid terechtkomen.

De uitzondering: Schlumbergera, de lidcactus

De Schlumbergera, beter bekend als lidcactus of kerstcactus, is een buitenbeentje in de wereld van de cactussen. Hij behoort tot de 'boscactussen' en heeft heel andere verzorgingsbehoeften dan de woestijncactussen die we hiervoor besproken hebben. Je herkent hem aan zijn platte, geschakelde stengels zonder stekels, en zijn prachtige bloemen die vaak rond de kerstperiode verschijnen.

• Oorsprong: De lidcactus komt uit tropische regenwouden, waar hij als epifyt op bomen groeit. Hij is gewend aan een vochtiger klimaat en minder direct zonlicht.
• Waterbehoefte: Hij heeft meer water nodig dan woestijncactussen, vooral tijdens de groei- en bloeiperiode. Laat de bovenste laag van de potgrond opdrogen, maar niet de hele kluit.
• Lichtbehoefte: Hij houdt van helder, indirect licht. Direct zonlicht, vooral in de zomer, kan zijn bladeren verbranden. Een plek bij een raam op het oosten of westen is vaak ideaal.
• Bloei: Om de lidcactus te laten bloeien, heeft hij een periode van kortere dagen en koelere temperaturen nodig. Verminder water geven en houd de plant enkele weken op een plek van ongeveer 10-15 °C in het najaar.

Algemene verzorgingstips voor cactussen

Hoewel elke cactussoort zijn specifieke voorkeuren heeft, zijn er algemene richtlijnen die gelden voor de meeste kamercactussen:

1. Licht: De meeste cactussen hebben veel licht nodig. Een plek op een zonnige vensterbank is vaak ideaal. Draai de plant af en toe, zodat alle zijden licht krijgen.
2. Water: Dit is de meest kritische factor. Cactussen kunnen goed tegen droogte. Geef pas water als de potgrond volledig is uitgedroogd. In de winter hebben de meeste cactussen een rustperiode en hebben ze veel minder water nodig, soms zelfs helemaal geen.
3. Potgrond: Gebruik speciale cactus- en succulentenpotgrond. Deze grond is luchtiger en drainerender dan gewone potgrond, wat essentieel is om wortelrot te voorkomen.
4. Pot: Kies een pot met drainagegaten. Cactussen houden er niet van om met hun wortels in stilstaand water te staan. Terracotta potten zijn vaak een goede keuze, omdat ze vocht laten verdampen.
5. Temperatuur: De meeste cactussen gedijen goed bij kamertemperatuur. In de winter hebben veel soorten baat bij een koelere periode om bloei te stimuleren en de plant te laten rusten.
6. Voeding: Cactussen hebben niet veel voeding nodig. Geef tijdens het groeiseizoen (lente en zomer) eens per maand een speciale cactusmeststof, verdund tot de helft van de aanbevolen dosis. In de herfst en winter geef je geen voeding.
7. Verpotten: Verpot cactussen alleen als ze echt te groot worden voor hun pot. Dit is meestal eens in de paar jaar. Doe dit bij voorkeur in het voorjaar. Wees voorzichtig met de stekels en gebruik eventueel dikke handschoenen of een opgerolde krant.

Door deze tips te volgen, kun je jarenlang genieten van je prachtige cactussen.

Veelgestelde vragen

Vaak heeft een cactus een rustperiode nodig om te bloeien. Dit betekent minder water en een koelere temperatuur (rond de 10-15 °C) in de herfst en winter. Zorg ook voor voldoende licht tijdens het groeiseizoen.

Dit is meestal een teken van overbewatering. De wortels rotten weg, waardoor de plant geen water en voedingsstoffen meer kan opnemen. Haal de cactus uit de pot, inspecteer de wortels en verwijder rotte delen. Laat de plant enkele dagen drogen voordat je hem in verse, droge potgrond plant.

Steek je vinger diep in de potgrond, of til de pot op. Als de grond droog aanvoelt en de pot licht aanvoelt, is het tijd om water te geven. Bij twijfel: liever te weinig water dan te veel.

De meeste cactussen hebben stekels, maar er zijn uitzonderingen, zoals de lidcactus (Schlumbergera). Stekels zijn aangepaste bladeren die de plant beschermen tegen roofdieren en waterverlies.

Nee, dit wordt sterk afgeraden. Zonder drainagegaten blijft water onderin de pot staan, wat onvermijdelijk leidt tot wortelrot. Gebruik altijd een pot met gaten aan de onderkant.